Subglottik: Güç, Meşruiyet ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasal Analiz
Toplumlar, her zaman güç ilişkilerinin, yapısal düzenin ve ideolojik çatışmaların etkisi altında şekillenir. Politikada güç, yalnızca yönetenlerin elinde bulunan bir araç değil; aynı zamanda, toplumun geneline yayılan bir etkileşim biçimidir. Her karar, her politika, her hükümet eylemi, bu güç ilişkilerinin bir yansımasıdır. Aynı zamanda, bu ilişkiler toplumda bir anlamda “ses” ve “dilin” kullanım biçimini de etkiler. Bir bireyin, bir grubun veya bir toplumun sesinin duyulma şekli, iktidar ilişkileriyle sıkı bir şekilde bağlantılıdır. Burada, “subglottik” terimi, sadece bir sesin fizyolojik bir seviyede çıkarılması değil, aynı zamanda toplumsal düzende kimin sesinin duyulduğu, kimin sesinin bastırıldığı üzerine de düşündürmektedir.
Subglottik, aslında sesin çıkış yeriyle ilgili bir terim olsa da, bu yazıda, sesin, sözün ve iktidarın toplumsal ve siyasal dinamikleri üzerindeki etkilerini keşfetmeye çalışacağız. Siyasal güç, meşruiyet, yurttaşlık ve katılım gibi kavramları ele alarak, modern toplumlarda bireylerin sesinin ne kadar duyulduğunu ve ne kadar bastırıldığını sorgulamak, bu bağlamda önemli bir soruya dönüşür: Gerçekten de sesimizi duyurabiliyor muyuz, yoksa subglottik sınırda hapsolmuş muyuz?
İktidar, Meşruiyet ve Toplumsal Düzen
İktidarın tanımı, tarihsel olarak pek çok farklı şekilde yapılmıştır. Ancak, modern siyaset biliminde iktidar, genellikle yalnızca devletin zorlayıcı gücünü kullanma yeteneği olarak algılanmaz. İktidar, aynı zamanda toplumdaki sosyal ilişkiler, normlar ve kabul edilen değerlerle şekillenir. Michel Foucault’nun güç ve iktidar üzerine geliştirdiği teoriler, bu bağlamda önemli bir yer tutar. Foucault, iktidarın yalnızca yukarıdan aşağıya doğru uygulanan bir baskı olmadığını, toplumsal normların, söylemlerin ve bireysel davranışların da iktidarın bir parçası olduğunu savunur. Subglottik, yani sesin çıkış yeri ve biçimi, tam da bu iktidarın işlediği alandır.
Devlet, ideolojiler ve kurumlar, toplumsal düzeni şekillendiren ve bireylerin seslerini duyurabilme kapasitesini belirleyen güç odaklarıdır. Bir devletin meşruiyeti, yalnızca hukuki bir temele dayalı olmamalıdır; aynı zamanda o devletin yarattığı söylemlerle de bağlantılıdır. Meşruiyet, iktidarın toplum tarafından kabul edilmesidir. Meşruiyetin kaynağı ise çoğu zaman ideolojik çerçeveler içinde bulunur. Foucault, iktidarın ve meşruiyetin yalnızca fiziksel zorlamalarla değil, aynı zamanda toplumsal normlar ve değerler aracılığıyla da işler olduğunu ifade eder. Bu açıdan bakıldığında, iktidar bir sesin nasıl duyulacağı üzerinde etkili oluyorsa, aynı şekilde hangi seslerin bastırılacağına da karar verir.
İdeolojiler ve Kurumlar: Sesin Bastırılması veya Yükseltilmesi
İdeolojiler, bir toplumda güç ilişkilerini belirleyen önemli araçlardır. Bir ideoloji, sadece bir düşünce biçimi değil, aynı zamanda bir toplumsal düzenin, kurumların ve bireylerin eylemlerini şekillendiren bir güçtür. İdeolojik sistemler, bazen belirli bir sesin yükselmesini sağlarken, bazen de onu bastırır. Hegemonik ideolojiler, özellikle siyasal iktidar tarafından şekillendirilen ideolojiler, genellikle halkın “subglottik” seviyesinde bir sesin var olmasına yol açar. Bu durum, toplumun daha alt sınıflarının ya da marjinalleşmiş gruplarının seslerinin duyulamaz hale gelmesine neden olur.
Örneğin, 20. yüzyılda diktatörlükler ve otoriter rejimler, iktidarlarını sürdürmek için ideolojik araçları kullanmış ve toplumu belirli bir söylem etrafında birleştirmeye çalışmıştır. Bu ideolojiler, yalnızca ideolojik alt yapıyı değil, aynı zamanda toplumsal kurumları da kontrol eder. Eğitim sisteminden medyaya kadar her şey, toplumsal sesin duyulacağı ve bastırılacağı alanlardır. Burada, sesin gücü, yalnızca bireyin kendi sesini duyurabilme kapasitesine değil, aynı zamanda toplumsal yapının belirlediği “doğru” sesin kabul edilip edilmemesine de bağlıdır.
Yurttaşlık, Katılım ve Demokrasi: Sesin Yükseltilmesi
Demokrasi, sesin özgürce duyulması gerektiği bir sistem olarak öne çıkar. Fakat, demokratik sistemler bile bazen sesin baskı altına alınmasına yol açabilir. Bir yurttaş olarak, sesinizi duyurmak, katılımda bulunmak, siyasete dahil olmak, her zaman kolay bir süreç değildir. Bununla birlikte, katılımın önündeki engeller, her toplumda farklılıklar gösterir. İktidar, bireylerin hangi mecralarda seslerini duyurabileceğini ve bu seslerin nasıl şekilleneceğini kontrol eder. Bu noktada, demokrasi sadece seçimlerde oy kullanmakla sınırlı kalmaz; aynı zamanda yurttaşların toplumda kendilerini ifade edebilme, görüşlerini açıklayabilme, toplumsal yapıyı şekillendirme hakkını da içerir.
Katılım, bir toplumsal düzenin ve demokrasinin temeli olmalıdır. Ancak, neoliberal politikalar ve otoriter rejimlerin yükseldiği günümüz dünyasında, toplumsal katılım ciddi engellerle karşılaşmaktadır. Yurttaşlar, ekonomik, kültürel ve sosyal sebeplerle politikadan dışlanabilir. Bu dışlanma, subglottik bir seviyeye indirgenmiş bir sesin varlığına yol açar. İnsanlar kendilerini ifade edebilmek için çeşitli mecra arayışlarına girer, ancak bu arayışlar genellikle dışlanmışlık, marjinalleşme ve yoksullukla sonuçlanır. Toplumsal katılım, sadece seçim hakkı veya siyasi faaliyetle ilgili değildir; aynı zamanda kültürel, sosyal ve ekonomik hakların da bir yansımasıdır.
Güncel Siyasal Olaylar ve Subglottik İzdüşümler
Günümüzde, subglottik seslerin bastırılması, siyasal anlamda ciddi sonuçlar doğuruyor. Örneğin, çeşitli ülkelerdeki protesto hareketleri, çoğunlukla marjinalleşmiş grupların seslerini duyurmak adına ortaya çıkmıştır. Hong Kong’daki demokrasi yanlısı gösteriler, Fransa’daki Sarı Yelekliler hareketi, Brezilya’daki yoksul sınıfların isyanları, bu subglottik seslerin toplumsal düzene karşı başkaldırışıdır. Ancak bu hareketler, ne kadar güçlü olursa olsun, genellikle iktidar tarafından bastırılmakta ve seslerin duyulması zorlaştırılmaktadır.
Sonuç: Subglottik Sesler ve Toplumsal Katılım
Edebiyat, felsefe ve siyaset arasındaki bu kesişim noktasında, insan sesinin ne kadar duyulacağı ve ne kadar bastırılacağı, toplumsal yapının ve iktidarın gücünü simgeler. Subglottik seslerin, toplumdaki meşruiyet, katılım ve özgürlük gibi temel kavramlarla ilişkisi, gücün şekillendiği her yerde varlığını sürdürmektedir. Peki, sizce günümüz toplumlarında sesimizi duyurabilmemiz ne kadar mümkün? İktidar ve ideolojiler arasında bu dengeyi nasıl kurabiliriz? Toplumda gerçekten de her ses eşit bir şekilde duyuluyor mu, yoksa bazı sesler yine subglottik alanda mı kalıyor?