Midede Kös Yetmezliği Ne Anlama Gelir? Midenin Küçük Kapısındaki Büyük Telaş
Bazı günler vardır, insan kendini sanki midesiyle gizli bir toplantı yapmış gibi hisseder. Sabah kahvaltısını yaparsın, “Bugün sağlıklı yaşayacağım” diye büyük kararlar alırsın. Daha öğlen olmadan bir arkadaş “Abi şu boyozun kokusunu alıyor musun?” der ve bütün sağlıklı yaşam planları İzmir Körfezi’ne doğru küçük bir sandal gibi uzaklaşır.
Ben de İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak bunu çok iyi biliyorum. Arkadaş ortamında sürekli gülen, herkese laf yetiştiren, en basit olayı bile şakaya çevirebilen biriyim. Ama iş kendi sağlığıma gelince içimde küçük bir araştırma ekibi çalışmaya başlıyor.
“Acaba bu normal mi?”
“Acaba midem bana mesaj mı veriyor?”
“Acaba internetten baktığım belirtiler yüzünden kendime üç farklı hastalık mı yakıştırdım?”
Evet, biraz fazla düşünenlerdenim. Ama insanın vücudunda garip bir şey olduğunda merak etmesi de çok normal. Son zamanlarda sıkça sorulan konulardan biri olan midede kös yetmezliği ne anlama gelir? sorusu da tam olarak böyle bir meraktan doğuyor.
Önce şunu söyleyelim: Kulağa biraz eski bir deyim gibi gelen “kös” kelimesi aslında mideyle yemek borusu arasındaki geçiş bölgesiyle ilgili kullanılan bir ifadedir. Halk arasında kös yetmezliği denildiğinde genellikle mide ile yemek borusu arasındaki kapak mekanizmasının (alt özofagus sfinkteri) yeterince sıkı çalışmaması anlatılır.
Yani midenin girişinde bulunan küçük kapının görevini tam yapamaması gibi düşünebiliriz.
Midenin Kapısı Açık Kalırsa Ne Olur?
Mideyi büyük bir apartman gibi düşünün. Yemek borusu da bu apartmana gelen ana giriş yolu olsun. Normalde girişte bir güvenlik görevlisi vardır ve görevi şudur:
“Yemek geldi mi içeri al, ama mide asidini yukarı gönderme.”
İşte bu görevli bazen biraz dalgın davranabilir. Kapı tam kapanmazsa mide içeriği yukarı doğru hareket edebilir. Bunun sonucunda da bazı rahatsız edici belirtiler ortaya çıkabilir.
En sık görülen şikâyetlerden biri reflü belirtileridir.
Mesela:
Göğüste yanma hissi,
Ağza acı veya ekşi su gelmesi,
Yemekten sonra rahatsızlık,
Geğirme,
Boğazda yanma veya takılma hissi,
Özellikle yatınca artan şikâyetler görülebilir.
Bunu yaşayan biri için hayat bazen küçük bir komedi filmine dönüşebilir.
Arkadaşlarla akşam yemeğindesindir.
Arkadaş:
“Bir kahve içelim mi?”
Sen:
“Normalde evet ama midem şu an kendi içinde bir protesto yürüyüşü düzenliyor.”
Sonra herkes güler. Çünkü insan bazen yaşadığı şeyi mizahla hafifletmeye çalışır.
Midede Kös Yetmezliği Ne Anlama Gelir? Basit Bir Dille Açıklayalım
Sevgili Imder takipçileri, bugünkü yazımızda “Midede kös yetmezliği ne anlama gelir” konusuna odaklanıyoruz.
Tıbbi terimler bazen insanın gözünü korkutabiliyor. “Yetmezlik” kelimesini duyunca sanki mide tamamen görevini bırakmış gibi hissedilebilir. Oysa durum genellikle böyle değildir.
Midede kös yetmezliği ne anlama gelir? sorusunun en basit cevabı şudur:
Midenin üst kısmındaki kapak benzeri yapının, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasını engelleme görevini yeterince güçlü yapamaması durumudur.
Bu yapı normalde yemek yedikten sonra kapanır. Ancak bazı kişilerde bu kapanma mekanizması zayıflayabilir.
Bunun birçok nedeni olabilir:
Aşırı kilo,
Büyük porsiyonlarla yemek yemek,
Çok yağlı ve ağır yiyecekler tüketmek,
Gece geç saatlerde yemek yemek,
Sigara kullanımı,
Bazı içecekler,
Stres,
Genetik yatkınlık.
Burada özellikle stres kısmına ayrı bir parantez açmak gerekiyor.
Çünkü modern insanın midesi bazen takvim uygulaması gibi çalışıyor. Gün içinde yaşadığımız her şeyi kaydediyor.
Patronla tartıştın mı?
Mide not alıyor.
Trafikte sinirlendin mi?
Mide not alıyor.
Arkadaş grubunda eski sevgilinin konusu açıldı mı?
Mide hemen toplantıya giriyor.
Stres ve Mide Arasındaki Komik Ama Gerçek İlişki
Benim gibi fazla düşünen insanların klasik bir özelliği vardır. Küçük bir olayı alıp zihinde büyütmek.
Örneğin arkadaşım mesajıma üç saat cevap vermediğinde:
Normal insan:
“Herhalde işi vardır.”
Ben:
“Acaba yanlış bir şey mi söyledim? Acaba bana mı kızdı? Acaba telefonunu mu kaybetti? Acaba hayatındaki bütün insanları sıraya koyup bana mı en son cevap veriyor?”
Beynim böyle çalışırken midemin sakin kalmasını beklemek biraz haksızlık oluyor.
Stres, sindirim sistemi üzerinde etkili olabilir. Sürekli gerginlik yaşayan kişilerde mide hassasiyeti artabilir ve mevcut şikâyetler daha belirgin hale gelebilir.
Ama burada önemli bir nokta var: Her mide yanmasını veya her rahatsızlığı doğrudan kös yetmezliği olarak düşünmemek gerekir.
Vücut bazen küçük sinyaller verir. Önemli olan bu sinyalleri doğru yorumlamaktır.
Kös Yetmezliği Olan Kişiler Nelere Dikkat Etmeli?
Mideyle iyi geçinmek aslında çok zor değildir. Mide biraz düzen sever. Biz insanlar gibi o da plansız yaşamdan pek hoşlanmaz.
Örneğin:
1. Yemek Sonrası Hemen Uzanmamak
Bunu hepimiz biliyoruz ama uygulamak bazen zor.
Özellikle akşam yemeğinden sonra koltuğa uzanıp telefonla vakit geçirmek çok cazip gelir.
İç ses:
“Beş dakika uzanayım.”
Beş dakika sonra:
“Ben neden tavana bakarak mide hareketlerimi dinliyorum?”
Yemekten sonra biraz zaman tanımak mide için daha rahat olabilir.
2. Çok Büyük Porsiyonlardan Kaçınmak
Bazen sofrada kendimizi yarışmaya girmiş gibi hissediyoruz.
“Bir tabak daha alayım.”
Sonra mide:
“Ben sana ne yaptım?”
Özellikle ağır yemeklerde miktara dikkat etmek faydalı olabilir.
3. Kişisel Tetikleyicileri Tanımak
Her insanın midesi farklıdır.
Birinin rahat tükettiği yiyecek başka bir kişide rahatsızlık oluşturabilir.
Kimi insan kahvesiz yaşayamaz, kimi insan kahveyi içince midesiyle uzun bir toplantıya girer.
Önemli olan kendi bedenini tanımaktır.
Doktora Gitmek Gerektiğinde Ertelememek
Bizim toplumda biraz ilginç bir alışkanlık var. Her konuda doktora gitmeyi erteleriz.
“Bir şey olmaz.”
“Geçer.”
“Biraz bekleyelim.”
Bazen gerçekten geçer. Ama bazı belirtiler önemsenmelidir.
Şu durumlarda sağlık uzmanına danışmak gerekir:
Sürekli devam eden mide yanması,
Yutma güçlüğü,
Açıklanamayan kilo kaybı,
Şiddetli göğüs ağrısı,
Gece uykudan uyandıran şikâyetler,
Uzun süren sindirim sorunları.
Çünkü mide, bizimle iletişim kuran bir organdır. Bazen mesajlarını komik bulabiliriz ama tamamen görmezden gelmek doğru değildir.
Mideme Kızıyorum Ama Onu Da Anlıyorum
Bazen kendi vücudumuza biraz haksızlık ediyoruz.
Bütün gün düzensiz yaşa, az uyu, hızlı yemek ye, stres yap, sonra mide hafifçe tepki verince:
“Ya neden böyle yapıyorsun?”
diye kızıyoruz.
Aslında mide de elinden geleni yapıyor.
Düşünsenize, yıllardır bizim yediğimiz her şeyi işlemek için uğraşıyor. Sabah aceleyle yediğimiz poğaçadan gece kaçamak yaptığımız atıştırmalığa kadar her şeyi karşılıyor.
Belki de biraz daha iyi davranmayı hak ediyor.
Sonuç: Midenin Küçük Kapısını Dinlemek
Midede kös yetmezliği ne anlama gelir? sorusunun cevabı, aslında vücudumuzdaki küçük dengelerin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Mide ile yemek borusu arasındaki bu geçiş bölgesi düzgün çalışmadığında çeşitli rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Ancak doğru beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı düzenlemeleri ve gerektiğinde uzman desteğiyle bu durum yönetilebilir.
Hayat zaten yeterince karmaşık. Bir de midemizle sürekli kavga etmeye gerek yok.
Bazen arkadaşlarla kahkaha atarken, bazen yoğun bir günün sonunda, bazen de İzmir akşamında sahilde yürürken vücudumuzun verdiği küçük sinyalleri fark etmek gerekiyor.
Çünkü insanın en uzun süren arkadaşlığı kendi bedeniyle olan arkadaşlığıdır.
Ve kabul edelim…
Kendi midemizle iyi anlaşmak, bazen en yakın arkadaşımızla iyi anlaşmaktan bile daha zor olabilir. Ama biraz sabır, biraz dikkat ve biraz da mizahla bu ilişki gayet güzel yürür.
“Midede kös yetmezliği ne anlama gelir” konusunu beğendiyseniz Imder sayfamızdaki diğer makalelerimize de göz atmanızı öneririz.